A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “Kinh nghiệm chỉ đạo tích hợp nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại trường mầm non Bản Nguyên – Lâm Thao – Phú Thọ”

  1. ĐẶT VẤN ĐỀ

Mầm non là bậc học đầu tiên đặt nền móng cho sự phát triển toàn diện nhân cách của con người. Để tạo ra những con người mới xã hội chủ nghĩa thì ngay từ lứa tuổi này cần giáo dục trẻ những kĩ năng sống bởi vì ở lứa tuổi này có những hành vi cá nhân, tính cách và nhân cách đã và đang hình thành. Đặc biệt đối với trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi. Một đứa trẻ tự tin, được giáo dục tốt, biết điều chỉnh hành vi theo chuẩn mực của xã hội sẽ là một công dân gương mẫu, tích cực sau này. Chính vì vậy, muốn thực hiện nhiệm vụ giáo dục có hiệu quả thì song song với việc chăm sóc giáo dục theo chương trình Giáo dục mầm non của Bộ giáo dục và đào tạo rất cần trang bị cho trẻ những kĩ năng sống cần thiết khi trẻ đến trường, khi trẻ ở nhà và khi trẻ tiếp xúc với xã hội. Từ năm học 2008-2009, Bộ Giáo dục - Đào tạo đã phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện - học sinh tích cực”, với yêu cầu tăng cường sự tham gia một cách hứng thú của học sinh trong các hoạt động giáo dục trong nhà trường và tại cộng đồng với thái độ tự giác, chủ động và ý thức sáng tạo. Trong các mục tiêu của chương trình giáo dục mầm non (ban hành kèm theo thông tư số 17/2009/TT- BGD&ĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009) có mục tiêu giáo dục phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội. Để thực hiện mục tiêu trên, nội dung quan trọng cần đưa vào giáo dục trẻ là dạy một số kỹ năng sống cho trẻ mầm non.

Khoa học đã chứng minh, trong quá trình phát triển nhân cách, nếu trẻ sớm được hình thành và tôn vinh các giá trị đích thực của mình thì trẻ sẽ có một nhân cách phát triển toàn diện, bền vững, có khả năng thích ứng và chống chọi với mọi biến động xã hội, biết tự khẳng định mình trong cuộc sống… Đặc biệt đối mẫu giáo 5- 6 tuổi, đây là giai đoạn trẻ học, tiếp thu, lĩnh hội những giá trị sống để phát triển nhân cách, đồng thời trẻ rất dễ bộc lộ cảm xúc, chưa có nhiều kỹ năng ứng phó với căng thẳng và cảm xúc, thiếu tự tin. Kỹ năng làm việc nhóm, vốn hiểu biết về thế giới xung quanh còn nhiều hạn chế do đó nhiều trẻ còn thụ động, không biết ứng phó với các tình huống nguy cấp, không biết tự bảo vệ mình trước nguy hiểm hoặc tìm kiếm sự giúp đỡ từ người khác… Do đó, việc dạy kỹ năng sống cho trẻ 5 tuổi là rất cần thiết, thúc đẩy sự phát triển cá nhân trẻ, giúp trẻ có nhận thức đúng và hành vi ứng xử phù hợp ngay từ độ tuổi mầm non.

Song trong thực tế, ở trường mầm non việc tích hợp nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ nói chung và trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi nói riêng chưa được thực sự chuyên sâu nên việc thực hành kỹ năng sống của trẻ vẫn còn nhiều hạn chế.

Tại trường mầm non Bản Nguyên trong những năm gần đây đã quan tâm đến việc chỉ đạo rèn kỹ năng sống cho trẻ, đặc biệt là trẻ 5 tuổi. Tuy nhiên, nhận thức của nhiều giáo viên trong nhà trường về vấn đề giáo dục kỹ năng sống cho trẻ chưa sâu sắc, công tác xây dựng kế hoạch giáo dục, lựa chọn nội dung, hình thức, phương pháp lồng ghép, tích hợp nội dung này còn nhiều hạn chế. Bên cạnh đó, công tác phối kết hợp với phụ huynh trong việc rèn luyện cho trẻ 5 tuổi các kỹ năng sống cần thết chưa đạt hiệu quả cao. Tất cả những lý do này dẫn đến việc thực hành các kỹ năng sống trong các tình huống thực tế gặp phải của trẻ 5 tuổi chưa thành thói quen, chưa thực sự là “kỹ năng” theo đúng nghĩa.

Nhận thức được vấn đề quan trọng đó, là một phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, tôi luôn quan tâm đến công tác chỉ đạo đội ngũ giáo viên làm tốt nhiệm vụ CSGD trẻ với mong muốn đưa những nội dung giáo dục kỹ năng sống đến với trẻ giúp trẻ tiếp thu nhanh nhất, hiệu quả nhất. Chính mong muốn ấy đã thôi thúc tôi suy nghĩ, tìm tòi các biện pháp chỉ đạo mới để giúp giáo viên dạy lớp 5 tuổi tích hợp hiệu quả nội dung giáo dục kỹ năng sống vào chương trình dạy trẻ.

Qua hai năm áp dụng sáng kiến kinh nghiệm đem lại hiệu quả khả quan, được hội đồng khoa học cấp trường công nhận và đánh giá cao, tôi xin mạnh dạn chia sẻ “Kinh nghiệm chỉ đạo tích hợp nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại trường mầm non Bản Nguyên – Lâm Thao - Phú Thọ ” để các bạn đồng nghiệp, các đồng chí cán bộ quản lý trong các trường mầm non trong huyện cùng tham khảo.

 

 

 

II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1. Thực trạng của vấn đề

Trong quá trình chỉ đạo giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi nói riêng ở trường, bản thân tôi và giáo viên đã gặp những thuận lợi và khó khăn sau:

1.1. Thuận lợi

Chương trình giáo dục mầm non ban hành kèm theo thông tư 17/2009/ TT- BGDĐT đã giúp giáo viên có được sự linh hoạt, sáng tạo trong hoạt động dạy và giúp trẻ tích cực hơn trong các hoạt động học và chơi.

Năm học 2014 - 2015 Sở Giáo dục và Đào tạo Phú Thọ biên soạn tập tài liệu Bồi dưỡng thường xuyên cho cán bộ quản lý, giáo viên mầm non (phần địa phương). Cuốn tài liệu này giúp cán bộ quản lý và giáo viên mầm non đặc biệt là đội ngũ giáo viên dạy lớp 5 tuổi của tỉnh nắm được khái niệm, tầm quan trọng và những chủ đề cơ bản cần giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, từ đó xác định trách nhiệm của cán bộ quản lý và giáo viên mầm non trong việc giáo dục kĩ năng sống cho trẻ.

Năm học 2015-2016 cùng với một số nội dung giáo dục khác thì nội dung giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mầm non được đưa vào lồng ghép trong các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ.

Trường Mầm non Bản Nguyên có môi trường lớp học khang trang, xanh - sạch - đẹp và an toàn cho trẻ, có phòng học rộng rãi thoáng mát, đồ dùng đồ chơi trong và ngoài lớp, phương tiện dạy học tương đối đầy đủ, phù hợp với lứa tuổi và khả năng của trẻ.

Ban giám hiệu nhà trường luôn sát sao chỉ đạo chuyên môn, đầu tư, cung cấp đầy đủ tài liệu tham khảo cho giáo viên nâng cao chuyên môn nghiệp vụ, đặc biệt nâng cao nhận thức và phương pháp dạy trẻ kỹ năng sống.

Nhà trường còn có đội ngũ giáo viên được biên chế đủ 2 cô trên 1 lớp, giáo viên phụ trách lớp 5 tuổi đều đạt trình độ trên chuẩn, yêu nghề mến trẻ, nhiệt tình với công việc, có hiểu biết và nhận thức tốt về chương trình giáo dục mầm non.

Trong hai năm học áp dụng sáng kiến kinh nghiệm, số lớp và số trẻ 5 tuổi của nhà trường luôn ổn định, mỗi năm có 5 lớp 5 tuổi với tổng số trẻ 147 trẻ; Năm học 2016-2017, tổ chuyên môn 5 - 6 tuổi có tổng 5 lớp với 167 trẻ; Trong đó 100% trẻ đã học qua lớp 4 tuổi nên đã có kiến thức, kỹ năng nhất định.

Bên cạnh đó, nhà trường còn được sự ủng hộ, quan tâm, chia sẻ của rất nhiều bậc phụ huynh trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ.

Bản thân tôi là một cán bộ quản lý được trang bị đầy đủ các kiến thức, kỹ năng về chuyên môn nghiệp vụ chăm sóc giáo dục trẻ. Với lòng yêu nghề mến trẻ, tâm huyết với nghề, tôi luôn coi trường học là ngôi nhà thân thương thứ hai của mình, luôn nhiệt tình trong công việc và có trách nhiệm cao trong công việc. 1.2. Khó khăn

Đầu năm học 2014-2015, một số giáo viên mới, kinh nghiệm chuyên môn còn ít nên còn lúng túng trong việc lập kế hoạch giáo dục có tích hợp nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non. Khi lập kế hoạch giáo dục giáo viên chưa biết chon lọc nội dung tích hợp, chưa biết tích hợp vào chủ đề nào cho hợp lý. Tâm lý “chưa chắc chắn” khi xác định các nội dung vào các chủ đề dẫn đến việc giáo viên sẽ xây dựng bản kế hoạch giáo dục mang tính “chung chung” không cụ thể, nội dung lồng ghép bị trùng lặp nhiều hoặc không phù hợp.

Một số trẻ 5 tuổi có thể lực chưa tốt, trẻ suy dinh dưỡng có nhiều biểu hiện mệt mỏi khi tham gia hoạt động liên tục trong 30 phút. Một số trẻ nhút nhát không tự tin, khi tham gia vào các hoạt động tại trường lớp cùng cô và các bạn, việc thực hành các kỹ năng sống của trẻ còn nhiều hạn chế.

Một số phụ huynh của trường còn coi nhẹ giáo dục kỹ năng sống cho trẻ và cho rằng các cháu còn nhỏ không cần uốn nắn nhiều gây áp lực cho trẻ. Sự quan tâm của gia đình dành cho các cháu là không đồng đều, 100% phụ huynh là nông thôn. Một số phụ huynh đi làm ăn xa để các cháu ở nhà với ông bà, thời gian phụ huynh quan tâm đến trẻ còn ít, không dành thời gian trò chuyện để tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của trẻ để giáo dục trẻ mà chỉ biết chiều theo mọi đòi hỏi của trẻ, trẻ được đáp ứng quá đầy đủ về nhu cầu trẻ cần.

Từ những thuận lợi và khó khăn trên, tôi đã nghiên cứu tìm ra và áp dụng các “Kinh nghiệm chỉ đạo tích hợp nội dung giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại trường mầm non Bản Nguyên – Lâm Thao – Phú Thọ” một cách hiệu quả nhất.

2. Các biện pháp giải quyết vấn đề

Trong quá trình nghiên cứu tài liệu và qua thực tế giáo dục trẻ, tôi đã chỉ đạo thực hiện các biện pháp sau:

2.1. Chỉ đạo giáo viên thực hiện nhiệm vụ trọng tâm của năm học

Muốn thực hiện tốt kế hoạch năm học đã đề ra, trước hết cần chỉ đạo giáo viên để họ có nhận thức đúng đắn về nhiệm vụ của ngành học, đồng thời nắm vững các chỉ tiêu, kế hoạch của ngành, của trường đề ra.

Họp giáo viên nêu nhiệm vụ trọng tâm của ngành trong năm học trong đó nhấn mạnh đến việc đưa các kỹ năng dạy trẻ tập làm một số công việc tự phục vụ, chú ý yếu tố cá nhân của trẻ.

Qua đó giáo viên đã nắm được kế hoạch, thực hiện có chất lượng, có hiệu quả tốt hơn.

2.2. Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nâng cao nhận thức về kỹ năng sống

Muốn nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, trước tiên giáo viên phải có nhận thức về những nội dung dạy trẻ, để giúp giáo viên có vốn kinh nghiệm nhận thức sâu sắc về việc dạy kỹ năng sống cho trẻ thì cần xây dựng kế hoạch bồi dưỡng cho giáo viên bao gồm:

Cung cấp tài liệu cho giáo viên tham khảo về những hoạt động dạy trẻ kỹ năng sống.

Tập trung bồi dưỡng cho giáo viên về lý thuyết những nội dung mà trẻ còn yếu để giáo viên có kiến thức dạy trẻ.

Bồi dưỡng cho giáo viên hiểu rõ thế nào là dạy kỹ năng sống. Dạy kỹ năng sống là dạy cho trẻ những kỹ năng gì? Dạy kỹ năng sống cho trẻ vào thời điểm nào là hiệu quả nhất. Đặc biệt nhấn mạnh đến những kỹ năng: lao động tự phục vụ; hợp tác, chia sẻ; giao tiếp, lễ giáo; khám phá, học hỏi; mạnh dạn tự tin.

Kỹ năng sống tự tin: Ngay từ khi đến lớp giáo viên nên khuyến khích động viên trẻ giới thiệu tên của mình với các bạn trong lớp. Nghĩa là giúp trẻ cảm nhận được mình là ai, cả về cá nhân cũng như trong mối quan hệ với những người khác. Kỹ năng này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọi tình huống ở mọi nơi, mọi lúc.

Kỹ năng lao động tự phục vụ: Trẻ ở lứa tuổi Mầm non nói chung và trẻ 5-6 tuổi nói riêng còn vụng về, khi để trẻ tự xúc ăn có thể bố, mẹ hoặc cô giáo thấy trẻ lúng túng thì lại bón cơm cho trẻ ăn để tránh rơi vãi, hoặc là khi đến lớp bố mẹ không để cho con cất giầy dép, cởi bớt áo khoác, cất ba lô mà lại làm giúp cho con. Vì thế giáo viên phải dạy cho trẻ tự cầm thìa xúc cơm ăn, tự mặc quần áo, ... lúc đầu có thể chưa quen nhưng dần dần trẻ sẽ thành thục trong việc tự phục vụ cho mình.

Kỹ năng vệ sinh cá nhân: Giúp cho giáo viên dạy trẻ có thể tự súc miệng, đánh răng và rửa mặt. Dạy trẻ cách rửa tay trước mỗi bữa ăn và nhận biết khi nào thì quần áo của mình bị bẩn cần phải giặt. Đối với các bé gái, giáo viên phải biết dạy trẻ thói quen tóc tai luôn gọn gàng, biết giúp người lớn dọn dẹp, không làm ảnh hưởng đến người xung quanh.

Kỹ năng sống hợp tác: Khi dạy trẻ kỹ năng hợp tác cần giúp trẻ hiểu có những công việc một mình sẽ không thể làm được. VD Cùng bê một chiếc bàn hay kê phản nằm ngủ.... Chính vì vậy phải có sự hợp tác của các thành viên trong nhóm.

Kỹ năng ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: Đây là một trong những kỹ năng quan trọng nhất cần có ở trẻ vào giai đoạn này, đặc biệt là trẻ sắp chuẩn bị ra lớp 1. Giáo viên cần sử dụng nhiều tư liệu và ý tưởng khác nhau để khêu gợi tính tò mò tự nhiên của trẻ. Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, các câu chuyện hoặc các hoạt động và tư liệu mang tính chất khác lạ thường khêu gợi trí não nhiều hơn là những thứ có thể đoán trước được.

Kỹ năng giao tiếp: Giáo viên cần phải dạy trẻ biết thể hiện bản thân và diễn đạt ý tưởng của mình cho người khác hiểu. Nếu trẻ cảm thấy thoải mái khi nói về một ý tưởng hay chính kiến nào đó, trẻ sẽ thấy thích học và sẵn sàng tiếp nhận những suy nghĩ mới.

Dạy trẻ biết nói lời cảm ơn, xin lỗi: Ngay từ khi còn bé, nếu trẻ hiểu được nên dùng những lời cảm ơn và xin lỗi trong hoàn cảnh phù hợp thì sẽ rất có lợi cho việc hình thành nhân cách của trẻ sau này. Cho nên giáo viên cần phải biết dạy trẻ sử dụng các lời nói đó vào những hoàn cảnh cụ thể. Ví dụ khi có người lớn cho quà trẻ phải biết nhận bằng hai tay và nói lời “cảm ơn”, hoặc khi không may lỡ làm bạn ngã thì phải biết dùng lời “xin lỗi” đối với bạn.

Bồi dưỡng về thực hành: cho giáo viên thực hành các thao tác

Muốn giáo viên dạy được trẻ các kỹ năng sống thì đòi hỏi thao tác của giáo viên phải chuẩn mực và có sự thống nhất, những kỹ năng này phải được các cô giáo hướng dẫn giống nhau không có sự lệch lạc mỗi lớp hướng dẫn một kiểu thì sẽ rất khó cho việc kế thừa từ lớp nhỏ đến lớp lớn. Cho giáo viên tập thực hành các thao tác để dạy trẻ (giáo viên tự quan sát lẫn nhau và cùng sửa chữa cho nhau để toàn bộ giáo viên phải thao tác thật chính xác).

Chỉ đạo giáo viên lồng ghép giáo dục kĩ năng sống cho trẻ thông qua các hoạt động trong ngày cụ thể như:

Thông qua giờ đón và trả trẻ, thông qua hoạt động học, thông qua hoạt động ngoài trời và hoạt động ngoài khuân viên nhà trường, thông qua hoạt động ăn, hoạt động vui chơi, lao động chăm sóc vật nuôi, cây trồng, hoạt động vệ sinh.

Bồi dưỡng giáo viên lập kế hoạch giáo dục kỹ năng sống vào các chủ đề trong năm học

Đối với tâm sinh lý trẻ em 5-6 tuổi thì có nhiều kỹ năng quan trọng mà trẻ cần phải biết trước khi tập trung vào học văn hóa. Thực tế kết quả của nhiều nghiên cứu cho thấy các kỹ năng quan trọng nhất trẻ phải học vào thời gian đầu của năm học, chính là những kỹ năng sống. Việc xác định được các kỹ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi, đồng thời phải lập kế hoạch giáo dục kỹ năng sống để giáo viên thực hiện một cách có mục đích, có hệ thống, nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ một cách toàn diện nhất.

Dựa trên kế hoạch năm học của nhà trường xây dựng và căn cứ vào nội dung trong chương trình 5 - 6 tuổi. Tôi đã chỉ đạo giáo viên lập kế hoạch năm học theo các kỹ năng tự nhận thức, kỹ năng tự tin, kỹ năng hợp tác làm việc nhóm, Kỹ năng giao tiếp, kỹ năng quan hệ xã hội, Kỹ năng tự phục vụ.

Lập kế hoạch tích hợp giáo dục kỹ năng sống vào các chủ đề trong năm:

Tên chủ đề

Nội dung tích hợp

Chủ đề Trường mầm non

Xây dựng kế hoạch, chuẩn bị nội dung về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ

- Hướng dẫn cho trẻ làm quen với một số kỹ năng sống đơn giản hàng ngày: tự tin trước đám đông, Làm quen với cô và bạn, yêu trường, yêu lớp.

- Lồng ghép nội dung tuyên truyền qua các bảng tuyên truyền tại lớp theo chủ đề “Trường mầm non”

 

 

 

 

Chủ đề Bản thân và gia đình

Hướng dẫn trẻ một số thói quen tốt và các kỹ năng sống trong sinh hoạt hàng ngày:

- Khám phá bản thân, nhận thức về bản thân, vệ sinh thân thể Như tự đánh răng, tự rửa tay, tự rửa mặt, tự mặc quần áo

-Biết thương yêu, tôn trọng những người thân trong gia đình, biết chào hỏi.

- Rèn cho trẻ sự chú ý, sự quan tâm và đặc biệt tính ngăn nắp.

- Lồng ghép các kỹ năng sống vào giờ hoạt động học, mọi lúc, mọi nơi và các hoạt động khác.

Chủ đề Những nghề bé yêu

- Tiếp tục rèn trẻ có một số thói quen tốt và kỹ năng sống cơ bản trong sinh hoạt như: tự rửa mặt, tự rửa tay, biết lắng nghe, biết tự bảo vệ sức khỏe của mình, biết phòng tránh một số nơi nguy hiểm.

- Tập cho trẻ làm quen với các thao tác các kỹ năng phòng chống các tai nạn thông thường hàng ngày trẻ hay gặp, vượt qua nỗi sợ hãi.

Chủ đề Động vật và đề thực vật

 

-Trẻ được thực hiện khám phá trải nghiệm đơn giản về các kỹ năng sống hàng ngày.

-Trẻ thực hiện các vai chơi lồng ghép nội nung tuyên truyền qua nội dung của chủ đề về kỹ năng tình cảm xã hội: Giọng nói trong giao tiếp, cách chào hỏi bạn bè, người lớn,…

-Biết cách chăm sóc đơn giản cho con vật gần gũi, cây cối xung quanh trẻ.

 

 

 

Chủ đề giao thông

 

-Hướng dẫn trẻ làm sách trẻ về các hoạt động giáo dục kỹ năng sống của trẻ. Cho trẻ chơi các trò chơi về luật giao thông để trẻ có kỹ năng sử lý tình huống khi tham gia giao thông. Rèn sự chú ý của trẻ, tính chính xác.

-Trao đổi kinh nghiệm khi thực hiện giáo dục kỹ năng sống của trẻ trong quá trình hoạt động với đồng nghiệp.

Chủ đề một số hiện tượng tự nhiên

-Tiếp tục cho trẻ học và khám phá về các kỹ năng sống qua các hoạt động học và chơi. Có thói quen mặc quần áo, đội mũ, nón phù hợp với thời tiết.

- Rèn trẻ biết cách chấp nhận và học từ lỗi lầm.

Chủ đề Quê hương - Bác Hồ - Trường tiều học

 

- Giúp trẻ có nhận thức tình yêu quê hương, đất nước. Có những kỹ năng cơ bản để chuẩn bị tâm thế vào trường tiều học.

- Theo dõi sự tiến bộ của trẻ về thực hiện các kỹ năng sống cơ bản thường ngày

Tiếp theo tôi chỉ đạo giáo viên đánh giá kết quả trên trẻ về việc thực hiện các kỹ năng sống để từ đó đánh giá rút kinh nghiệm và điều chỉnh kế hoạch.

Lập kế hoạch tích hợp nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ, đã giúp cho giáo viên nắm được nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ đưa lồng ghép vào từng chủ đề và lồng ghép trong các hoạt động một cách linh hoạt. Qua đó giúp trẻ có được sự an toàn ở mọi lúc, mọi nơi, có tính tự lực, tự tin, giàu sức sáng tạo và khỏe mạnh. Phụ huynh phối kết hợp để tham gia giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tốt hơn.

Kiểm tra đánh giá giáo viên thực hiện lồng ghép các nội dung kỹ năng sống cho trẻ trong trường mầm non

Kiểm tra đánh giá học sinh vào đợt kiểm tra định kỳ.

Đánh giá giáo viên qua các đợt hội giảng.

Kiểm tra đột xuất các giờ đón và trả trẻ và các hoạt động trên lớp

Kiểm tra đánh giá giáo viên và học sinh thường xuyên giúp cho giáo viên rút kinh nghiệm nhiều hơn, học sinh ngày càng có kỹ năng hơn.

2.3 Tuyên truyền cho các bậc cha mẹ và cộng đồng về kỹ năng sống

Tuyên truyền đến các bậc phụ huynh những văn bản chỉ đạo, những chính sách, chế độ liên quan đến công tác giáo dục mầm non. Trong đó đặc biệt quan tâm đến nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ. Làm tốt công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của xã hội về nhiệm vụ giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non, qua các hình thức: Loa truyền thanh của trường, bảng tin, góc tuyên truyền ở các lớp,…

Phối hợp tốt với các ban ngành, đoàn thể trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non.

Đặc biệt cần phối hợp chặt chẽ với cha mẹ trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ, vì gia đình là nơi trẻ sinh sống hàng ngày, cha mẹ trẻ chính là người có ảnh hưởng trực tếp và lớn lao nhất trong việc giáo dục kỹ năng sống. Góp phần hình thành nhân cách của trẻ.

Tạo điều kiện về cơ sở vật chất, không gian, thời gian… cho giáo viên khi

họ thực hiện nhiệm vụ hàng ngày, có trách nhiệm trong việc duyệt kế hoạch và

lắng nghe ý kiến của giáo viên.

Tập huấn cho giáo viên về kỹ năng làm việc với cha mẹ trẻ, tạo cơ hội, tổ chức nhiều hoạt động để giáo viên phối hợp hiệu quả nhất với cha mẹ trẻ trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non.

Qua biện pháp này giáo viên đã có kiến thức cơ bản về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ một cách phù hợp và linh hoạt hơn. Phụ huynh có nhận thấy rằng việc giáo dục kỹ năng song cho trẻ là không thể thiếu được.

2.4. Hướng dẫn giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tại gia đình

Cha mẹ có thể giúp trẻ phát triển kỹ năng cảm xúc và xã hội bằng cách tạo ra các mối liên kết bạn bè tại gia đình. Cha mẹ hãy hỏi trẻ muốn mời ai về nhà chơi? Mối quan hệ này được trẻ duy trì khi đến trường, khi có được mối liên kết với một trẻ nào đó trong lớp, các mối quan hệ khác sẽ hình thành tiếp theo một cách dễ dàng hơn.

Giao tiếp giữa cha mẹ với con cái tốt hơn, đa số cha mẹ nhẹ nhàng khuyên bảo con cái, thay đổi trong cách rèn kỹ năng cho trẻ. Cha mẹ cảm thấy hài lòng về kết quả học tập của trẻ, tin tưởng vào cách giáo dục nhà trường, thông cảm chia sẻ những khó khăn của cô giáo, cung cấp vật liệu để làm đồ dùng tự tạo phục vụ cho việc học tập, vui chơi của trẻ.

Trong gia đình, việc dạy trẻ những nghi thức văn hóa trong ăn uống rất cần thiết. Để trẻ có được những kỹ xảo, thói quen sử dụng đồ dùng một cách chính xác, thuần thục và khéo léo, không chỉ đòi hỏi trẻ phải thường xuyên luyện tập, mà còn phải đáp ứng được những nhu cầu của trẻ, đó là cung cấp cho trẻ những mẫu hành vi văn hóa, những hành vi đúng, đẹp, văn minh của chính cha mẹ và những người xung quanh.

Qua biện pháp này gia đình trẻ đã có kiến thức cơ bản về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ một cách phù hợp và linh hoạt hơn. Phụ huynh có nhận thấy rằng việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là không thể thiếu được.

2.5. Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, vui chơi tập thể

Chỉ đạo giáo viên thường xuyên có kế hoạch cho trẻ đi dạo trong và ngoài khuân viên nhà trường, tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể thao một cách thiết thực, khuyến khích sự tham gia chủ động, tự giác của học sinh. Tổ chức các trò chơi dân gian và các hoạt động vui chơi giải trí tích cực khác phù hợp với lứa tuổi của trẻ 5-6 tuổi.

Với mục tiêu Rèn kỹ năng sống cho trẻ mầm non nói chung và trẻ 5-6 tuổi nói riêng, Thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp học sinh được rèn luyện và trải nghiệm các kỹ năng sống cần thiết, giúp trẻ có thêm kinh nghiệm, vốn sống để học tập và phát triển, có đủ đức – trí – thể - mỹ, trở thành những công dân có ích trong tương lai. Qua các hoạt động ngoại khóa phong phú, giúp cho trẻ, tạo môi trường học tập, vui chơi thân thiện, cởi mở, gần gũi, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện của nhà trường.

Khi tổ chức cho trẻ tham gia vào các hoạt động tập thể thường xuyên như vậy thì trẻ hứng thú, mạnh dạn, tự tin hơn, giao tiếp linh hoạt hơn. Đây cũng là hình thức tuyên truyền có hiệu quả tốt tới các bậc phụ huynh và cộng đồng.

2.6. Chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường và tuyên truyền với nội dung giáo dục kỹ năng sống tích cực phong phú.

Như chúng ta đã biết xây dựng môi trường trong trường mầm non là tạo cơ hội cho trẻ được tự lựa chọn hoạt động phù hợp, khuyến khích trẻ tham gia tích cực tạo cơ hội cho trẻ bộc lộ khả năng, qua đó cung cấp kiến thức, kỹ năng cho trẻ nhằm góp phần hình thành phát triển nhân cách cho trẻ.

Môi trường như người giáo viên thứ 2 trong công tác tổ chức, hướng dẫn trẻ hoạt động nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông qua đó, nhân cách trẻ được hình thành, phát triển toàn diện. Môi trường có không gian, cách sắp xếp phù hợp, gần gũi, quen thuộc với cuộc sống hàng ngày của trẻ. Trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi có màu sắc, hình dạng, kích thước, chức năng sử dụng phù hợp, hứng thú đối với trẻ.

Sau khi xây dựng kế hoạch giáo dục có tích hợp nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ. Tôi tiếp tục chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường giáo dục phong phú trong và ngoài lớp để thuận tiện cho trẻ sử dụng và tuyên truyền đến

các bậc phụ huynh.

Ngoài ra khi xây dựng môi trường trẻ tự tham gia vào các hoạt động. Khi trẻ được bố mẹ đón và cho chơi ở sân trường, trẻ rủ bạn cùng chơi. Hoặc môi trường trong lớp phong phú, gây hứng thú cho trẻ hoạt động ở các góc, trẻ được giao tiếp với nhau, với các nhóm chơi. Tạo cho trẻ được tham gia tự tin hơn, có kỹ năng làm việc nhóm hơn.

Tiếp tục chỉ đạo xây dựng góc tuyên truyền, phối kết hợp tuyên truyền đến các bậc phụ huynh về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ. Như các hình ảnh về hoạt động nhóm của trẻ, các hình ảnh về ứng phó với tình huống nguy cấp, biết bảo vệ mình, hoặc tìm kiếm sự giúp đỡ của người khác,... Đặc biệt đã làm tốt công tác tuyên truyền tới phụ huynh và được phụ huynh đồng tình ủng hộ. Phụ huynh thấy được tầm quan trọng trong việc rèn kỹ năng sống cho trẻ để cùng phối kết hợp với nhà trường làm việc chăm sóc giáo dục trẻ.

Tuyên truyền để cha mẹ trẻ không nên bực bội khi trẻ về đến nhà hoặc cho rằng trẻ chỉ biết chơi suốt ngày. Cha mẹ cần có niềm tin với sự hướng dẫn của giáo viên và năng khiếu tò mò bẩm sinh của trẻ, trẻ có thể lĩnh hội kinh nghiệm nhằm giải quyết các vấn đề quan trọng khi chơi với nhau.

Cha mẹ trẻ cần phối hợp với giáo viên một cách chặt chẽ và hợp lý bằng việc tham gia vào các buổi trao đổi với giáo viên, tham gia các buổi họp của nhà trường và một số hoạt động của trẻ ở trường... để biết được cách giáo dục trẻ nói chung và giáo dục kĩ năng sống nói riêng.

Cần giáo dục để trẻ cảm thấy thoải mái, tự tin trong mọi tình huống của cuộc sống. Nếu cha mẹ muốn giáo dục trẻ biết tự giữ kỷ luật, trước hết cần đánh thức sự tự ý thức của trẻ, cố gắng khơi gợi để trẻ luôn nghĩ về bản thân mình

một cách tích cực và đừng bao giờ phá vỡ suy nghĩ tích cực về bản thân trẻ.

Bên cạnh đó, yêu cầu phụ huynh phối hợp cùng cô giáo trong việc thống nhất phương pháp giáo dục trẻ:

Tin tưởng vào trẻ và năng lực của trẻ.

Tôn trọng ý kiến của trẻ, không áp đặt ý kiến của mình .

Không nói dài và nói nhiều, không đưa lời giải đáp có sẵn mà hãy đưa câu hỏi để trẻ tự tìm tòi.

Không vội vàng phê phán đúng - sai mà kiên trì giúp trẻ biết tranh luận và có thể đưa ra kết luận của mình.

Kết quả cho thấy học sinh hứng thú hoạt động, các kỹ năng của trẻ phát triển toàn diện hơn. Phụ huynh mãn nguyện với thành công của trẻ, tin tưởng vào kết quả giáo dục của nhà trường, có sự thông cảm, chia sẻ với giáo viên, cung cấp nguyên vật liệu, phụ giúp giáo viên trang trí lớp, tạo môi trường phong phú.

3. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm

Sau khi nghiên cứu và đưa ra các biện pháp giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi, tôi đã triển khai và cùng phối hợp với các giáo viên trong tổ 5 - 6 tuổi thực hiện, được sự giúp đỡ hợp tác của đồng nghiệp, sự ủng hộ tích cực của các bậc cha mẹ đã giúp tôi đạt được kết quả khả quan.

3.1. Kết quả trên trẻ

Hai năm học áp dụng sáng kiến kinh nghiệm là khoảng thời gian tôi được chứng kiến từng đổi thay của trẻ. Sự chuyển biến tích cực từ nhận thức đến hành động của trẻ đã thuyết phục tôi, làm tôi càng tự tin trong việc tiếp tục cho áp dụng các biện pháp. Trẻ 5- 6 tuổi trong toàn trường đã có “kỹ năng” theo đúng nghĩa, trẻ tự tin, hoạt bát, chủ động trong mọi hoạt động của bản thân. Bên cạnh những kỹ năng đã có trẻ, trẻ được rèn luyện thêm nhiều kỹ năng mới. Việc thực hành tốt các kỹ năng trong sinh hoạt và học tập đã tạo ra “hiệu ứng” lan tỏa tích cực, giúp cho trẻ tiếp thu các kiến thức ở các lĩnh vực khác một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn rất nhiều.

Sau đây là bảng số liệu thể hiện rõ sự chuyển biến về khả năng thực hành các kỹ năng sống sau hai năm học tôi áp dụng các kinh nghiệm chỉ đạo:

 

Năm học

 

Tên kỹ năng

Năm học

2013 – 2014

(Chưa AD SKKN)

Năm học

2014 – 2015

(Năm đầu AD SKKN)

Năm học

2015 – 2016

(Năm thứ 2 AD SKKN)

 

Số trẻ đạt

Tỷ lệ

 

Số trẻ đạt

Tỷ lệ

 

Số trẻ đạt

Tỷ lệ

Kĩ năng nhận thức

72 /144

50%

91/147

62%

136/147

92%

Kỹ năng quan hệ xã hội

85/144

59%

106/147

72%

136/147

92%

Hình thành sự tự tin

74/144

51%

94/147

64%

136/147

92%

Hình thành sự tự lập

74/144

51%

96/147

65%

133/147

90%

Hình thành tính trách nhiệm

74/144

51%

91/147

62%

133/147

90%

Kĩ năng hợp tác

74/144

51%

103/147

70%

137/147

93%

Lễ phép

84/144

58%

111/147

75%

144/147

98%

Kỹ năng vệ sinh

74/144

51%

106/147

72%

141/147

96%

Kỹ năng tự kiểm soát bản thân

74/144

51%

91/147

62%

133/147

90%

 

Như vậy, khi chưa áp dụng sáng kiến kinh nghiệm thì: có dưới 60% trẻ đạt các kỹ năng.

Sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm năm thứ nhất thì trẻ hứng thú tham gia các hoạt động và hình thành các kỹ năng cao hơn được tăng dần lên năm học 2014-2015 các kỹ năng đạt trên 60%. Khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm năm hai năm học 2015-2016 các kỹ năng đạt 90% trở lên.

Qua bảng so sánh kết quả trên, tôi nhận thấy trước khi áp dụng giáo dục kĩ năng sống, số trẻ có các kỹ năng đạt tỉ lệ thấp (Ví dụ ở kĩ năng nhận thức là 50%...), nhưng sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm, tỉ lệ trẻ có những kỹ năng cần thiết được tăng lên ( ví dụ ở kĩ năng nhận thức tỷ lệ này đã được tăng lên 92%...). Như vậy, qua quá trình giáo dục trẻ đã lĩnh hội được những kĩ năng sống cơ bản, tạo điều kiện cho trẻ hình thành được những thái độ tích cực và những hành vi đúng đắn cho cuộc sống hàng ngày. Góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ một cách toàn diện hơn.

3.2. Kết quả trên giáo viên.

Giáo viên đã biết lập kế hoạch tích hợp nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ vào các chủ đề và lồng ghép kỹ năng sống cho trẻ trong các hoạt động 1 ngày của trẻ.

Giáo viên đã nắm vững cách tích hợp giáo dục kỹ năng sống để tổ chức các hoạt động dạy trẻ đạt hiệu quả cao.

3.3. Kết quả từ các bậc cha mẹ

Cha mẹ luôn coi trọng và tích cực tham gia vào các hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho trẻ.

Các bậc cha mẹ đã có thói quen liên kết, phối hợp chặt chẽ với cô giáo

trong việc dạy trẻ các kỹ năng sống, trao đổi với giáo viên bằng nhiều hình thức như trò chuyện trực tiếp, thông qua góc tuyên truyền dành cho cha mẹ.

Giao tiếp giữa cha mẹ và con cái tốt hơn, đa số cha mẹ ít la mắng trẻ, thay đổi trong cách rèn kỹ năng cho trẻ, phân việc cho trẻ, không cưng phụng trẻ thái quá...

Cha mẹ thấy tin tưởng vào kết quả giáo dục của nhà trường, của cô giáo. Biết thông cảm, chia sẻ những khó khăn của cô giáo, ủng hộ các nguyên vật liệu, phụ giúp giáo viên trang trí lớp, làm đồ dùng đồ chơi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

  1. Kết luận

1.1. Ý nghĩa của sáng kiến

Giáo dục mầm non không chỉ đơn thuần là chăm sóc trẻ ăn, dạy trẻ đọc thơ, học toán, học hát, múa, kể chuyện... mà còn giáo dục trẻ trở thành một trẻ ngoan, mạnh dạn, tự tin và phát triển nhân cách một cách toàn diện.

Kỹ năng sống là cách ứng xử tích cực, cần thiết để có cuộc sống an toàn, khỏe mạnh và hiệu quả. Giáo dục kỹ năng sống có tác dụng nâng cao nhận thức, trang bị thái độ sống và hành vi tích cực, lành mạnh cho trẻ. Vì vậy, giáo dục kỹ năng sống là một hình thức can thiệp sớm, có tác dụng tích cực trong việc ngăn ngừa những hành vi lệch lạc của trẻ cho những năm tiếp theo.

Nâng cao khả năng nhận thức bản thân, ý thức về bản thân. Nâng cao khả năng điều chỉnh thái độ và cảm xúc. Có khả năng làm chủ bản thân và giải quyết các vấn đề giữa các cá nhân và kiểm soát sự lo âu - Cải thiện khả năng giải quyết mâu thuẫn, xung đột đối với những người cùng trang lứa và những người xung quanh.

Kỹ năng sống được truyền đạt chủ yếu bằng các phương pháp trải nghiệm như đóng vai, thảo luận nhóm, thực hành giải quyết tình huống, hỏi đáp, trò chơi… Nhờ đó, mà trẻ có tâm trạng thoải mái, cởi mở, hào hứng dễ tiếp thu bài.

1.2. Khả năng áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Với những biện pháp dễ hiểu, dễ thực hiện, sáng kiến này có thể áp dụng được rộng rãi ở tất cả các trường mầm non có điều kiện tượng tự như trường mầm non Bản Nguyên.

Khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm này, người cán bộ quản lý cần linh hoạt, sáng tạo và thực hiện đồng bộ các biện pháp thì công tác chỉ đạo rèn kỹ năng sống cho trẻ 5 tuổi sẽ đem lại hiệu quả cao nhất. Tôi tin tưởng rằng sáng kiến kinh nghiệm còn được phát triển, nâng cao hiệu quả hơn nữa nhờ vào nhận thức đúng và sự sáng tạo của các đồng chí cán bộ quản lý giáo dục mầm non ở các trường bạn.

 

1.3. Bài học kinh nghiệm

Trong quá trình áp dụng sáng kiến kinh nghiệm, tôi đã rút ra một số bài học sau:

Một là: Giáo viên, phụ huynh cần nhận thấy vai trò quan trọng của việc hình thành kỹ năng sống. Nhận thấy việc hình thành kỹ năng sống cho trẻ là rất cần thiết vì đây là những kỹ năng hình thành nhân cách cho trẻ mầm non

Hai là: Giáo viên phải được trang bị thực hành thành thạo về các nội dung, phương pháp giảng dạy kỹ năng sống. Tích cực nghiên cứu tìm thấy cái mới, sáng tạo để đưa vào dạy trẻ phù hợp với từng chủ đề và từng độ tuổi.

Ba là: Thống nhất về nội dung giáo dục trong nhà trường để tiến hành đưa vào dạy trẻ. Nội dung giáo dục xây dựng phải cụ thể, phù hợp với từng độ tuổi.

Bốn là: Bổ sung cho giáo viên các tài liệu giáo trình giảng dạy về kỹ năng sống cho trẻ mầm non đến giáo viên. Bên cạnh đó hướng dẫn giáo viên tìm tài liệu tham khảo qua sách báo, trên các trang website của BGD&ĐT,

Năm là: Hướng dẫn tích hợp nội dung hình thành kỹ năng sống vào những hoạt động học và chơi hàng ngày của trẻ. Lựa chọn những kỹ năng sống đưa vào các chủ đề phù hợp để giáo dục cho trẻ

Sáu là: Cần có sự kết hợp với gia đình trong việc hình thành kỹ năng sống cho trẻ, việc rèn luyện kỹ năng cần thực hiện thường xuyên ở nhà. Nêu cao vai trò phối hợp của giáo viên với cha mẹ trẻ.

Bảy là: Nhà trường cần được trang bị thiết bị mầm non cơ sở vật chất tốt để hỗ trợ cho việc hình thành kỹ năng sống của trẻ

Tám là: Việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ cần phải khơi gợi và phát huy sự tham gia của trẻ bên sự hướng dẫn của giáo viên, không nên áp đặt ý kiến hay suy nghĩ chủ quan của người lớn

Chín là: Giáo viên phải có sự hiểu biết về tâm sinh lý của trẻ. Nền tảng của việc giáo dục kỹ năng sống là ý thức cao về giá trị bản thân của trẻ, cô giáo phải tạo được không khí dân chủ, thoải mái, có những tác động kịp thời, tạo không khí tranh luận sôi nổi để trẻ biết cách chấp nhận hoặc không chấp nhận. Giáo viên cũng phải chú ý đến cách phản hồi của mình đối với trẻ, hạn chế chê trẻ hoặc phủ nhận câu trả lời của trẻ.

  1. Kiến nghị, đề xuất

Để áp dụng sáng kiến kinh nghiệm "Kinh nghiệm chỉ đạo tích hợp nội dung giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi" đạt hiệu quả, tôi xin mạnh dạn đưa ra một số kiến nghị, đề xuất sau:

Tiếp tục đưa nội dung giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mầm non lồng ghép vào trong các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ.

Tổ chức cho các giáo viên được tham gia học tập, bồi dưỡng giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mầm non.

Tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến xây dựng cho sáng kiến kinh nghiệm để tôi có thể áp dụng đạt hiệu quả hơn trong công tác chỉ đạo.

Tôi xin chân thành cảm ơn!

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài tin liên quan
Liên kết
Thống kê truy cập
Hôm nay : 2
Tháng 09 : 397